Opublikowano: 13 sierpień 2020

W dniach 12-25 sierpnia 1920 r. Wojsko Polskie stoczyło jedną z największych i zarazem najważniejszych bitew w historii swojego oręża. Było to jednocześnie decydujące starcie w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 r. Początkiem działań wojennych były walki o Lwów rozpoczęte w listopadzie 1918 r. i trwające kilka następnych miesięcy.

Od 14 lutego 1919 r. rozpoczęła się tzw. niewypowiedziana wojna polsko-rosyjska, kiedy to w rejonie miasteczka Mosty nad Niemnem nawiązano pierwszy kontakt bojowy z oddziałami Armii Czerwonej. Zamiarem obu stron było przejęcie kontroli nad obszarem opuszczanym przez wojska niemieckie. Prowadzone działania bojowe przyniosły początkowo sukcesy odrodzonemu Wojsku Polskiemu, które w toku prowadzonych działań zajęło duże obszary litewsko-białoruskie. Jesienią 1919 r. Józef Piłsudski wstrzymał ofensywę, aby nie wspierać „białych generałów” w wojnie domowej z bolszewikami, gdyż nie uznawali oni odrodzonej Polski w granicach byłego zaboru rosyjskiego. Po klęsce wojsk kontrrewolucyjnych na przełomie 1919/1920 r. powróciła sprawa konfrontacji polskiej z bolszewikami. Józef Piłsudski zmienił swój plan idei federacyjnej na inkorporację ziem, które znajdowały się niegdyś w granicach I Rzeczypospolitej.

Czytaj więcej...

Opublikowano: 05 sierpień 2020

Porucznik rezerwy doktor Jan Krotoski (1895-1969)

Urodził się 28 sierpnia 1895 roku w Gostyniu Starym. Był synem doktora filozofii Kazimierza Krotoskiego – pierwszego dyrektora c.k. Gimnazjum w Nowym Targu oraz Tekli z Sobkowskich, siostry proboszcza starogostyńskiego dr. Ludwika Sobkowskiego. Naukę w nowotarskim gimnazjum rozpoczął od kl. I w roku szkolnym 1905/06, świadectwo dojrzałości uzyskał w 1913 roku ukończył i rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Podczas I wojny światowej wcielony został do armii austriackiej. W latach 1918-1921 służył w wojsku polskim, biorąc m.in. udział w wojnie polsko-bolszewickiej w służbach sanitarnych. Był porucznikiem rezerwy ze starszeństwem 1 VI 1919 r. Przerwane wojną studia medyczne kontynuował i ukończył w 1924 roku na Wydziale Lekarskim w Poznaniu.

Czytaj więcej...

Opublikowano: 31 lipiec 2020

1 sierpnia mija 76 rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego, jednego z najbardziej dramatycznych wydarzeń drugiej wojny światowej. Do dzisiaj istnieje spór pomiędzy historykami, czy ten bohaterski zryw, który spowodował niewyobrażalne straty i przede wszystkim nie mający szans na powodzenie, był słuszny. W Powstaniu walczyło kilkaset tysięcy ludzi, wśród których znalazło się wielu nowotarżan. W tym co najmniej dwóch absolwentów nowotarskiego gimnazjum, których sylwetki warto przybliżyć. Na uwagę zasługuje fakt, że osoba Kornela Żabskiego jest na Podhalu całkowicie zapomniana. Szersze biogramy będą dostępne w przygotowywanej książce pt. „Bohaterowie nowotarskiego gimnazjum”.

Czytaj więcej...

Opublikowano: 27 lipiec 2020

Podhalańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Nowym Targu, podczas którego wybrany został Zarząd i omówiono główne kierunki rozwoju Towarzystwa.

Na lata 2020-2024 w skład Zarządu weszli: dr Maciej Hodorowicz, dr Barbara Zgama,  Lucyna Czubernat,  Jakub Swalarz i Stanisław Watycha.

Głównymi kierunkami działania Towarzystwa jest wspieranie i prowadzenie prac naukowo-badawczych oraz popularyzacja nauki, wiedzy i kultury wśród mieszkańców Podhala, Pienin, Spisza i Orawy. Stowarzyszenie jest również wydawcą wielu interesujących publikacji książkowych. Do najważniejszych z nich należy rocznik Almanach Nowotarski, który ukazuje się niezmiennie od 24 lat dzięki życzliwej pomocy sponsorów. W wyniku tego wsparcia w Almanachu znajdują się nie tylko artykuły uznanych w świecie nauki autorów, lecz umożliwia on również debiut innym chętnym i pomaga im zaistnieć w środowisku wydawniczym. Ponadto pełni ważną funkcję w lokalnym środowisku oraz stanowi rozległą dokumentację kultury literackiej, przemian, stylu i gustu. Skrupulatna praca osób wchodzących w skład redakcji Almanachu umożliwia dostosowanie treści rocznika do zmieniających się i rosnących oczekiwań odbiorcy.

Kolejnym ważnym aspektem działalności Towarzystwa jest organizacja Kwesty Nowotarskiej, dzięki której w czasie 20 lat odnowionych zostało kilkanaście zabytkowych nagrobków na nowotarskim cmentarzu.

Wszystkim członkom oraz mieszkańcom pragniemy podziękować za dotychczasową współpracę i liczymy na dalsze pomysły, które pomogą jeszcze bardziej rozwinąć działalność Stowarzyszenia. 

Opublikowano: 16 lipiec 2020

Zaproszenie

Zarząd Podhalańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Nowym Targu zaprasza na XXI Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze, które odbędzie się w dniu 24 lipca (piątek) 2020 r. w Sali nr 020 Urzędu Miasta Nowy Targ. Rozpoczęcie spotkania o godz. 16⁰⁰.

Przebieg zebrania:

1. Otwarcie Walnego Zgromadzenia.
2. Wybór prezydium Zgromadzenia: przewodniczącego i sekretarza.
3. Przyjęcie porządku i regulaminu obrad.
4. Przyjęcie protokołu z poprzedniego XX Walnego Zgromadzenia Członków z dnia 28 czerwca 2016 roku.
5. Wybór Komisji Mandatowo-Skrutacyjnej.
6. Sprawozdanie Zarządu z działalności Towarzystwa.
7. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej i sprawozdanie finansowe za lata 2016-2020.
8. Udzielenie absolutorium Zarządowi i Komisji Rewizyjnej, podjęcie uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania Zarządu oraz sprawozdania finansowego Komisji Rewizyjnej.
9. Wybór nowych władz Towarzystwa.
10. Przyjęcie głównych kierunków działań na lata 2020-2024.
11. Wolne wnioski. Dyskusja.

W związku z zalecaniami Sanepidu prosimy o szczególne zachowanie ostrożności
i posiadanie podczas spotkania maseczek zakrywających usta i nos.

Opublikowano: 15 lipiec 2020

Uroczystość objęta Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości

www.prezydent.pl

PROGRAM

16 LIPCA 2020 CZWARTEK

15:00  WYSTAWA W ORAWSKIM CENTRUM KULTURY W JABŁONCE PT. WYDARZENIA NA ORAWIE W LATACH 1918-1920 POŁĄCZONA Z PROMOCJĄ PŁYTY I PUBLIKACJI WYDANYCH NA 100-LECIE PRZYŁĄCZENIA ORAWY DO POLSKI.

dr hab. Jerzy M. Roszkowski, Działania na rzecz przyłączenia Orawy do II Rzeczypospolitej 1918-1920. Zasłużeni w tym czynie.

mgr Łukasz Wiater, My tu Polocy. Niezwykłe życiorysy orawskich Bojowników Niepodległości.

Andrzej Dziubek, Pokłon Orawie. De Press i Przyjaciele.

16:00 KONFERENCJA NT. 100-LECIA PRZYŁĄCZENIA ORAWY I SPISZA DO POLSKI.

prof. dr hab. Tadeusz Trajdos, Wytyczenie granicy na Orawie w latach 1918-1920 – postulaty polskie

dr hab. Jerzy M. Roszkowski, prof. AWF, Legia spisko-orawska

dr hab. Antoni Wontorczyk, prof. UJ, Tożsamość lokalna społeczeństwa Górnej Orawy u progu II Rzeczypospolitej

mgr Małgorzata Liśkiewicz, Spisko-orawska delegacja na konferencję pokojową 1919 r.

mgr Aniela Stopka, Oświata na Orawie w latach 1918-1920 i jej dalszy rozwój

mgr Julian Kowalczyk, Spiszaków droga do Polski

mgr Łukasz Wiater, Spisali się na medal. Niezwykłe życiorysy orawskich Bojowników Niepodległości

18:00  ORAWSKA PREMIERA FILMU PT. PRAWO DO POLSKI REŻ. DARIUSZ WALUSIAK.

17 LIPCA 2020 PIĄTEK

16:00 MSZA ŚW. W KOŚCIELE PW. PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO W JABŁONCE KONCELEBROWANA POD PRZEWODNICTWEM KSIĘDZA ARCYBISKUPA MARKA JĘDRASZEWSKIEGO METROPOLITY KRAKOWSKIEGO.

Złożenie wieńca pod pomnikiem Świętego Jana Pawła II – Pielgrzyma.

18:00 UROCZYSTE ODSŁONIĘCIE PAMIĄTKOWEJ TABLICY NA 100-LECIE PRZYŁĄCZENIA CZĘŚCI ORAWY DO POLSKI W PARKU PRZED URZĘDEM GMINY W JABŁONCE

Hymn Państwowy

Odsłonięcie pamiątkowej tablicy

Złożenie wieńców i kwiatów

Przemówienia okolicznościowe. 

*** Szanowni Państwo,

Koncentrując się na zdrowiu nas wszystkich, obchody 100-lecia przyłączenia Orawy do Polski odbędą się z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i obowiązującymi w trakcie epidemii obostrzeniami.

Z uwagi na wprowadzone ograniczenia, uprzejmie prosimy o potwierdzenie udziału, w tym w szczególności na konferencji i promocji publikacji.

Potwierdzeń można dokonywać telefonicznie do dn. 13 lipca tj. poniedziałek, pod nr: 18 26 524 04 wew. 23 lub +48 728 954 624.

Prosimy pamiętać, że uczestnicy wydarzeń zobowiązani są zasłaniać usta i nos oraz zachowywać dystans przestrzenny.

Dziękujemy za wyrozumiałość i współpracę.